Vervoer in Marrakech

1. Vervoer in de stad

**Te voet, in de medina.** De medina is het beste wandelgebied van de stad. Het plein Jemaa el-Fna, de souks, de medersa Ben Youssef en de stadspoorten zijn te voet bereikbaar, zonder transport tussen elke etappe. Auto's kunnen in veel steegjes niet komen, en een taxi zet je af bij het dichtstbijzijnde toegankelijke punt, nooit voor elke deur. In de souks deel je de weg met voetgangers, fietsen, motoren en karren. 's Avonds zijn het plein Jemaa el-Fna en de minaret van de Koutoubia de belangrijkste oriëntatiepunten.

**Te voet, in Guéliz en l'Hivernage.** Guéliz is ingericht met brede straten, met trottoirs en zebrapaden. Men wandelt er tussen de winkels, de cafés en het station, en het nabijgelegen l'Hivernage wordt op dezelfde manier verkend. De afstand tussen de medina en Guéliz kan te voet via de grote lanen worden afgelegd, maar dit wordt lang met bagage of in de volle hitte.

**De kleine taxi's.** De kleine taxi's rijden binnen de stadsgrenzen. Ze vervoeren maximaal drie passagiers. De wet verplicht het gebruik van de meter, en de passagier kan hierom vragen voordat hij instapt. Een kleine taxi kan een andere passagier meenemen die in dezelfde richting gaat: dit is een normale praktijk, zonder toeslag voor de eerste passagier. Een kleine taxi verlaat de stad niet.

**De grote taxi's.** De grote taxi's zijn grotere auto's, vaak oude Mercedes of Dacia Lodgy. Zij werken niet met een meter. Ze vertrekken vanaf een vast station naar een vaste bestemming en vertrekken wanneer de auto vol is, tot zes passagiers. Ze worden gebruikt voor ritten buiten de stad, naar de luchthaven of naar naburige steden en dorpen. Het hoofdstation bevindt zich bij Bab Doukkala, vlakbij het busstation. Een privérit is mogelijk door de resterende plaatsen te betalen, na overeenstemming over de prijs vóór het instappen.

**De stadsbussen.** Een busnetwerk bestrijkt Guéliz, l'Hivernage en de buitenwijken, en volgt de omtrek van de medina zonder de steegjes in te gaan. Dit is de goedkoopste manier van vervoer in de stad, handig voor een directe rit tussen twee bekende punten. De lijnkaarten die online te vinden zijn, zijn vaak verouderd: controleer de route van de dag voordat u op een specifieke lijn vertrouwt.

**De koetsen.** De koetsen, paardenwagens, staan geparkeerd nabij het plein Jemaa el-Fna en langs de stadsmuren. Ze dienen voor een toeristische ronde rond de muren, niet voor een functionele rit van de ene wijk naar de andere. De prijs wordt afgesproken vóór het instappen.

**Wat er niet bestaat.** Marrakech heeft geen tram en geen metro. Het openbaar vervoer van de stad rust op bussen en taxi's. Er is ook geen treinstation op de luchthaven: de trein vertrekt vanaf het station van de stad, in Guéliz.

2. Aankomst in Marrakech en vertrek

**Per vliegtuig.** De luchthaven Marrakech-Menara, code RAK, is de internationale luchthaven van de stad. Deze ligt enkele kilometers ten zuidwesten van het centrum, aan de kant van de Ménara. De Marokkaanse luchthavenautoriteit, ONDA, beheert de luchthaven. Voor de terminal bevindt zich een taxistation en een bushalte. De luchthaven heeft geen spoorverbinding: het station van de stad is per weg bereikbaar.

**De luchthavenbus.** Een buslijn verbindt de luchthaven met het plein Jemaa el-Fna, Guéliz en het station van Marrakech. Deze staat al lang bekend onder nummer 19, en de halte bevindt zich voor de terminal.

**Per trein.** Het station van Marrakech, gelegen in Guéliz, avenue Hassan II, is het zuidelijke eindpunt van het nationale spoorwegnet van de ONCF. De treinen vertrekken naar het noorden, naar Casablanca, Rabat, Fès en Tanger, met overstappen afhankelijk van de bestemming. Marrakech ligt niet aan de hogesnelheidslijn Al Boraq, die Tanger met Casablanca verbindt: de treinen uit Marrakech zijn klassieke treinen. Er is geen spoorlijn ten zuiden van Marrakech. Om naar het zuiden te gaan, naar Agadir, Essaouira of de woestijn, is een bus of auto nodig.

**Per bus.** De interstedelijke bussen vertrekken vanaf verschillende punten, en men moet de stations goed onderscheiden. Het busstation van Bab Doukkala, buiten de muren, bedient lokale maatschappijen en kleine bestemmingen. De maatschappij CTM heeft haar eigen depot nabij Bab Doukkala, en Supratours, de busdochter van de ONCF, heeft haar station naast het treinstation. Beide maatschappijen bedienen de grote steden van het land. Een taxichauffeur moet de exacte naam van het station krijgen, anders kan hij je bij het verkeerde busstation afzetten.

**Per auto.** Marrakech is per weg bereikbaar vanuit het noorden, vanuit Casablanca en Rabat, en vanuit de steden in het zuiden via de hoofdwegen. Huurauto's zijn beschikbaar op de luchthaven en in de stad, maar rijden in de medina heeft geen zin: de steegjes zijn niet gemaakt voor auto's en parkeren is er moeilijk.

3. Dagelijkse ritten

Voor een inwoner is het schema eenvoudig. Korte ritten in de medina gaan te voet. Ritten tussen de medina, Guéliz en l'Hivernage gaan per kleine taxi of per bus, afhankelijk van de afstand en het tijdstip. Ritten naar de Palmeraie, verder naar het noorden, gaan per weg, per taxi of per auto, want men leeft daar niet te voet tussen de villa's die ver uit elkaar liggen.

In de ochtend en de avond dragen de hoofdwegen van Guéliz het verkeer van de stad, en de omgeving van het plein Jemaa el-Fna vult zich met voetgangers, motoren en karren. Een rit die op een kaart kort lijkt, kan tijdens de spits of in de volle hitte meer tijd in beslag nemen. Voor een belangrijke afspraak is het beter om vroeg te vertrekken en een marge aan te houden.

Inwoners die in Guéliz werken en in de medina wonen, of andersom, combineren vaak lopen en de kleine taxi: lopen in de medina tot aan een poort of een grote weg, en dan de taxi voor het deel in de nieuwe stad. Deze verdeling, lopen en dan auto, bepaalt het dagelijkse vervoer in Marrakech.

4. Wat een nieuwkomer eerst moet weten

• **Lopen in de medina, rijden buiten de medina.** Zoek niet voor elk steegje een taxi: ga te voet naar een poort of een weg, en neem dan een taxi.
• **Vraag om de meter in een kleine taxi.** Vraag vóór het instappen naar het gebruik van de meter. Als de chauffeur weigert, wacht dan op de volgende taxi.
• **Spreek de prijs af vóór het instappen in een grote taxi of een koets.** Deze twee vervoersmiddelen hebben geen meter: de prijs wordt vóór vertrek vastgesteld, niet bij aankomst.
• **Noem het juiste busstation.** Bab Doukkala, het CTM-depot en het Supratours-station bij het station zijn drie verschillende punten. Geef de exacte naam aan de taxichauffeur.
• **Controleer de bus van de dag.** Lijnen en exploitanten veranderen: controleer de route en de halte voordat u op een bus vertrouwt, vooral voor de luchthaven.
• **Zorg voor kleingeld en tijd.** Kleine winkels en taxi's werken vaak met contanten, en een rit in de medina kost altijd meer tijd dan de afstand doet vermoeden.
• **Deze pagina geeft algemene informatie.** Ze verkoopt geen tickets, garandeert geen tijden en controleert geen specifieke vervoerder. De geldende tijden en tarieven kunnen worden gecontroleerd bij de betreffende exploitant: ONCF voor de trein, CTM en Supratours voor de bussen, en de exploitant van het stadsnetwerk voor de stadsbussen.